Actualiteit

Nieuw historisch onderzoek brengt een bijzondere collectie tot leven! In het eerste nummer van 2026 van het magazine G|OUD, onlangs voorgesteld in het Stadsarchief van Oudenaarde, is een artikel opgenomen van de hand van Philippe Levrau, die zich baseerde op een reeks uitzonderlijke brieven uit het stadsarchief. Deze correspondentie, daterend uit de periode 1789-1791 en 1799, vormt het vertrekpunt voor een inkijk in een bewogen tijd De brieven worden gesitueerd binnen de context van de Brabantse Omwenteling, de korte onafhankelijkheid, de Oostenrijkse restauratie en de Franse annexatie. Ze tonen hoe politieke spanningen en machtswissels het dagelijkse leven en bestuur beïnvloedden. Centraal staat Jan Jozef Raepsaet (29 december 1750 – 19 februari 1832), advocaat en griffier van de kasselrij Oudenaarde, en medeopsteller van het Manifest van de provincie Vlaanderen (januari 1790, de onafhankelijkheidsverklaring). Via zijn correspondentie wordt duidelijk hoe hij contacten onderhield met uiteenlopende figuren uit verschillende politieke strekkingen. De brieven werpen licht op zijn rol als bemiddelaar, adviseur en betrokken actor in de gebeurtenissen van zijn tijd. Het artikel brengt zo een boeiend en genuanceerd beeld van een cruciale periode uit de lokale en regionale geschiedenis.

CulTuur op Bezoek is een Oudenaards vernieuwend initiatief om cultuur toegankelijk te maken voor personen die door fysieke of andere beperkingen niet zelf naar evenementen kunnen gaan. De organisatie biedt de mogelijkheid om via livestreaming de lezing door stadsarchivaris Stijn Lybeert, Broederlijk in oorlogstijden, het verhaal van Emiel en Gustaaf Vander Stuyft mee te maken. Deze voorstelling wordt opgenomen door culTuur op Bezoek en uitgezonden op 26 maart.

Historica Martine Vanwelden werpt in haar nieuwste artikel een helder en meeslepend licht op de historische banden tussen Oudenaarde en Rijsel in de tapijtwereld van de 15de tot de 18de eeuw. Ze toont hoe beide steden intens met elkaar verbonden waren via handel, migratie en de uitwisseling van technische kennis. Terwijl Oudenaarde uitgroeide tot een sterk georganiseerd productiecentrum, ontwikkelde Rijsel zich vooral als knooppunt voor handel en verspreiding. Vooral in de 17de eeuw drukten Oudenaardse ambachtslieden hun stempel op de Rijsselse tapijtindustrie. Toch stonden politieke veranderingen en institutionele beperkingen een blijvende verankering in de weg. Het artikel bouwt voort op een lezing die Vanwelden op 1 april 2025 gaf aan de Université de Lille, tijdens een congres gewijd aan de achttiende-eeuwse tapijtsier Guillaume Werniers. Het congres werd georganiseerd door prof. dr. P. F. Bertrand en het 'Institut de recherches historiques du Septentrion'. Vanwelden schetst een boeiend verhaal over lokaal vakmanschap en internationale ambities — over mensen, technieken en ideeën die grenzen overschreden. Een aanrader voor iedereen met belangstelling voor kunstgeschiedenis, economische netwerken en de rijke textieltraditie van de Lage Landen. Vanwelden, M., 'Audenarde et Lille: tisser des liens à travers les siècles. Une histoire d'échanges, de migrations et de savoir-faire textile (XV°-XVIII° siècle), in: Revue du Nord, nr. 452 (januari-juni 2026), p. 1-22.

Met het onderzoeksproject TREATYLAB wil historicus en jurist Frederik Dhondt blootleggen hoe het internationaal recht in de vroege achttiende eeuw werkelijk functioneerde, achter de schermen van de diplomatie. Zijn interesse voor dit onderwerp ontstond in Oudenaarde, waar de Slag van 1708 en haar internationale gevolgen centraal stonden in zijn eerste academisch onderzoek. In TREATYLAB onderzoekt hij hoe ambtenaren en juristen verdragen interpreteerden en toepasten in een complexe wereld van oorlog, vrede en bemiddeling. Met behulp van geavanceerde digitale technieken worden duizenden handgeschreven diplomatieke documenten ontsloten via een vrij toegankelijke website. Het project leverde Dhondt een ERC Consolidator Grant op, een van de meest prestigieuze en competitieve Eurpese onderzoeksbeurzen. Die erkenning plaatst zowel de onderzoeker als zijn instelling op de internationale kaart en laat toe om vijf jaar lang met een gespecialiseerd team grensverleggend fundamenteel onderzoek te verrichten. Frederik Dhondt is professor politieke en rechtsgeschiedenis aan de Vrije Universiteit Brussel en studeerde rechten, geschiedenis en internationale betrekkingen in Gent en Parijs.

Bewonderde jij in het MOU al de indrukwekkende wandtapijten uit de reeks De geschiedenis van Alexander? Deze vijf topstukken maken deel uit van een reeks van acht wandtapijten die het leven van Alexander de Grote tot leven brengen. Op woensdag 10 december van 19u30 tot 21u30 neemt museummedewerker Kim Descheemaeker je in een lezing mee op ontdekking tussen de wandtapijten zelf, en dat in het unieke kader van de bovenlakenhalle van het museum. Je duikt in de ontstaanscontext, het ontwerp en de symboliek van deze 16de-eeuwse meesterwerken. Na de lezing kan je de wandtapijten van dichtbij bewonderen. Kortom, ontdek hoe kunst, macht en geschiedenis in elk detail verweven zitten.

VARIANT is het cultuur- en erfgoednetwerk in de Vlaamse Ardennen, gedragen door dertien steden en gemeenten. Vanuit dit netwerk versterkt ERFGOED VLAAMSE ARDENNEN, kortweg EVA, iedereen met een hart voor erfgoed: lokale besturen, verenigingen én geëngageerde inwoners. Met advies, expertise, een sterk netwerk, publieksprojecten, educatie, subsidies en een gratis uitleendienst voor educatief materiaal maakt EVA erfgoed zichtbaar. Erfgoed is er in vele vormen: • Roerend erfgoed – collecties, archieven … • Immaterieel erfgoed – dialecten, feesten, verhalen, ambachten, tradities … • Onroerend erfgoed – molens, een kapel, grafmonumenten, erfgoedbomen … Maar hoe ga je daar juridisch juist mee om? Op DONDERDAG 27 NOVEMBER organiseert EVA een vorming rond auteursrechten. Heb jij je al eens afgevraagd: • Mag ik eigen foto’s of historische beelden zomaar publiceren? • Hoe gebruik ik online afbeeldingen zonder problemen? • Hoe verwijs ik correct naar bronnen? Herkenbaar? Dan is deze vorming iets voor jou. De sessie wordt gegeven door Davy De Laeter van VZW-KLINIEK. VZW-KLINIEK is gespecialiseerd in het adviseren en begeleiden van verenigingen. Verwacht geen ingewikkelde advocatenpraat, maar heldere uitleg en concrete antwoorden op maat van historische en/of heemkundige verenigingen en andere erfgoedactoren. Stel je vragen en ga naar huis met praktische tips waar je meteen mee aan de slag kan.